ملفاتي

الوثيقة المرافقة لمنهاج اللغة الأمازيغية - 3 ثانوي

23 صفحة

الصفحة 1 من 23
الصفحة 2 من 23
الصفحة 3 من 23
الصفحة 4 من 23
الصفحة 5 من 23
الصفحة 6 من 23
الصفحة 7 من 23
الصفحة 8 من 23
الصفحة 9 من 23
الصفحة 10 من 23
الصفحة 11 من 23
الصفحة 12 من 23
الصفحة 13 من 23
الصفحة 14 من 23
الصفحة 15 من 23
الصفحة 16 من 23
الصفحة 17 من 23
الصفحة 18 من 23
الصفحة 19 من 23
الصفحة 20 من 23
الصفحة 21 من 23
الصفحة 22 من 23
الصفحة 23 من 23
نص الموضوع

النص مستخرج آلياً من الملف وقد يحتوي على أخطاء؛ الصفحات أعلاه هي المرجع.

الصفحة 3

! - AÄawas n usenfar Tigezmin Asektazal d usektazalman Asektazal TaÄessa n usektazal Ugur Asemyidef Aswir n tezmert Asektazal n wayen yessen ya Asektazal yeddan d ulemmud Asektazal n taggara Asektazalman / Tifrect n usektazalman

الصفحة 7

Capacités 1- Exprimer ses sentiments et ses émotions Objectifs d’apprentissage - formuler ses réactions - nuancer ses réactions - expliquer ses réactions 2- Exprimer ses points de vue - énoncer un point de vue ou un jugement

الصفحة 8

- justifier son point de vue ou son jugement 3- Donner ou demander de l’information - comparer des réalités 4- Prendre la parole pour expliquer - expliquer une démarche ou un processus - expliquer un phénomène 5- Formuler une loi, une règle ou une - décrire une propriété du sujet généralité - donner un exemple 6- Rapporter les paroles d’une personne - insérer, dans son discours, des citations, des proverbes - insérer un dialogue - rapporter des paroles d’une personne au style direct et au style indirect 7- Comprendre une information - réagir à l’information entendue en exprimant son accord, son désaccord, son jugement, l’intérêt ou la véracité de l’information 8- Anticiper un résultat, une action ou un - donner les raisons qui justifient son dénouement hypothèse <Compétences 1- Reconstruire l’information du texte lu Objectifs d’apprentissage 1- Etablir des liens dans le paragraphe : - Dégager le sujet du paragraphe ; - trouver l’idée principale et les idées secondaires ; - Repérer les mots, les expressions ou les phrases qui annoncent les idées que contient le paragraphe. 2- Réagir à la lecture d’un texte en interaction avec d’autres lecteurs 2- Etablir des liens entre les phrases : - Analyser les éléments de la cohérence du texte et de la cohésion entre les phrases. 3- Envisager tous les aspects du texte. 4- Distinguer les faits des opinions. 1- Distinguer le réel de l’imaginaire, le vraisemblable de l’invraisemblable. 2- Dégager l’idée principale d’un texte : - Repérer et lire ce qui traite d’un aspect donné ; - Sélectionner le passage qui énonce l’idée principale ; - Résumer l’idée principale. 3- Etablir des liens dans le paragraphe :

الصفحة 9

- Dégager le sujet du paragraphe ; - trouver l’idée principale et les idées secondaires ; - Repérer les mots, les expressions ou les phrases qui annoncent les idées que contient le paragraphe. 1- Repérer le mot ou le groupe de mots importants : - Reconnaître la portée de la question ; - Reconnaître l’action à faire et les conditions exigées ; - Faire le lien entre l’information 3- Interpréter des questions, des consignes donnée et l’information recherchée. et des problèmes 2- Etablir des liens entre l’information lue et ses connaissances antérieures : - Réagir à l’information lue ; - Faire des comparaisons ; - Formuler une information nouvelle. Capacités 1- Déterminer le contenu de son texte en tenant compte de l’intention d’écriture, du sujet et des destinataires 2- Structurer son texte et enchaîner ses idées de façon cohérente 3- Relire son texte aux fins de correction et d’amélioration Objectifs d’apprentissage 1- Produire des phrases qui contribuent à réaliser l’intention d’écriture ; 2- Développer des idées qui contribuent à réaliser l’intention d’écriture. 1- Présenter ses idées de façon ordonnée ; 2- Utiliser des procédés de structuration et présentation adaptés à la forme du texte ; 3- Etablir des liens entre les phrases. 1- S’auto-corriger en mobilisant ses connaissances antérieures..

الصفحة 19

7. Annexe Aselmed n tmaziÄt deg tesnawit yebded Äef yixfawen. Ixef yettkanzi Äer usenfar maca yebded Äef tegnatin n teywalt. Ixef ibeddu yettfaka, yebÑa daÄen d tigezmin. Iswi-s agejdan d amsal n ufaris, s timawt d tira, iÄer tessawaÑ tezmert n yal yiwet seg tgezmin. Iswi n yixef yezmer ad yili : – Ad d-yaru ilmend n talÄiwin n yinaw (aglam, asegzi, ...) ; – Ad d-yessewzel kra n wungal ; AÄawas n usenfar AÄawas n usenfar yebÑa d tigezmin. Yal tagzemt ad teêêu deg unelmad yiwet n tezmert. Tizemmar-nni, ad t-ssiwÑent Äer yiswi agejdan n usenfar. 7.1. Tigezmin Yal tagzemt tebÑa d irmad s ara nessiweÑ anelmad Äer tegzi n uÑris, Äer ufares s usemres n yiferdisen n tutlayt d umawal iwatan seg wayen d-yelmed deg-s. • Irmad TaÄuri d tegzi n uÑris – Tanfalit timawt : asiked1 n tugna, tiririt Äef yisestanen. – AÑris : anadi Äef unamek (tikta, awalen mrayen2), tawsit d tuddsa n uÑris s yisestanen. Iferdisen n tutlayt – Amawal - Annar n umawal : d anagraw n wawalen (amyag, isem, arbib, amernu) itezzin Äef yiwet n tekti neÄ Äef yiwen n usentel am : izgaren, aksum, tayuga n yezgaren, imensi, tiwezzaε, asegres, aftat, lxir, amur, yemmezlen, yezla, yebÑa, isaàen, iferqen , d timecreÑt i d tikti neÄ i d asentel. - Awalen yezdi uêar : d awalen n yiwet n twacult (asuddem) am : zdem, azdam, tazdemt, azeddam, ... - Iknawen (arwasen) : d sin neÄ ugar n wawalen dyemmalen yiwen n unamek am : yegguni / iruja, zrin / Çeddan. - Inemgalen : am : ruà ~ uÄal. - Tagetnamka : d awal ilan aéas n yinumak ilmend n tinawt am err : Yerra awal. Yerra-d ayen yeÿÿa. Yerra ttar. Terra tmeééut taccuyt. Yerra aÑar deg wayen yexdem. Yerra Äer uxxam. YessettwaÄ leqdic, mi d-yewweÑ unemhal, yerra-yas taccuyt.Yerra-tt i lweÇd n yimeééi... – Tajerrumt Asiked : (siked) observer. Mrayen : (amray, amyag n tÄara) difficile – Dictionnaire Kabyle – Français, Dallet, sb. 518.

الصفحة 20

- Tawuri n wawal deg tefyirt ; - Tuddsa n tefyirt ; - Tanamka n wawal ; - TasnalÄa n wawal ; - Azeééa n uÑris : isuraz, inemlen, alugen n usmekti, – Taseftit - Imqimen ; - TalÄiwin n umyag ; - TalÄa d unamek ; - Timeêra ; – Tirawalt - Ilugan n tira s umata. Afares s tira Iswi agejdan n ulemmud d asiweÑ n unelmad Äer ufares akken iwata, s timawt akked tira, deg tegnatin ideg yella, ilmend n tsekka n uÑris d usenfar yellan deg wahil, s usemres n wayen akk iwala seg yiferdisen n tutlayt. • IluÄma Yewwi-d Äef uselmad ad yessewjed timsirin-is akken iwata, imir ara yefren iluÄma iwatan. IluÄma yewwi-d ad ilin : – ddan d yiswan n yirmad ; – ddan d tzemmar n tgezmin ; – ddan d yiswi agejdan n usenfar ; – ddan d uswir n yinelmaden-is deg ulemmud ; – ilmend n wakud s-yettunefken i urmud ; – ilmend n uwellih ara gzun yinelmaden ; – ur lin agulen yerna laqen. 7.2. Asektazal d usektazalman 7.2.1. Asektazal Asektazal yebded Äef tezmert n tegzemt neÄ Äef yiswan n yirmad. Yewwi-d ad ten-yessegzu uselmad akken iwata i yinelmaden-is. D aya ara t-yessiwÑen Äer : – usebded d useggem n usenfar ideg ara iêer sani ira ad yessiweÑ inelmaden, d acu i wimi zemren ad t-id-farsen Äer taggara n urmud neÄ n tegzemt ; – usegzi n usenfar i yinelmaden akken ad walin d acu tenyettrajun d wanda iteddun. – usektazal ibanen n wayen lemden yinelmaden s usekfel n tmusniwin-nsen d wamek ara tent-sqedcen.

الصفحة 21

Aya, d abrid ara yessiwÑen Äer tfada tasnegmant gar unelmad d uselmad. 7.2.2. TaÄessa n usektazal Aselmad yewwi-d fell-as ad iger inelmaden deg tegnatin ideg ara mmagren uguren iwimi ara d-afen tifrat s wayen lemden. 7.2.2.1. Ugur D tagnit swayes ara d-yessekfel unelmad timussniwin-ines, ad tent-yesseqdec akken ad d-yaf tifrat i wugur-nni. 7.2.2.2. Asemyidef Aselmed s tzemmar s ttawil n usenfar yebÑa d tigezmin ; yal tagzemt tebÑa d irmad akken d-nezwar deg-s. Ugur ilaq ad yebded Äef wamek ara yili usemyidef n wayen akk i d-yelmed unelmad deg tegzemt neÄ deg usenfar. 7.2.2.3. Aswir n tezmert Yettili usektazal iwatan ma iban taddayt, d talemmast neÄ n taggara. uswir tezmert Tizemmar taddayin ttawint Äer tezmert talemmast ; tizemmar tilemmasin ttawint Äer tezmert n taggara. 7.2.3. Asektazal n wayen yessen ya Yezmer uselmad ad yezwir deg usektazal n yinelmaden Äef tmusniwin d-wwin yid-sen. Amedya : uqbel ad kecmen deg tegzemt ilan tazmert d TaÄuri d tira n kra n uÑris asfuklan, yessefk Äef uselmad ad yessuter i yinelmaden ad d-fken s tira ayen ttxemmimen Äef yiswi n tegzemt. D ayen ara yeÜÜen aselmad ad yessektazel tizemmar-nsen akken ilaq deg tsekka n uÑris-a. Amek sbaddiden afares-nsen ? Amek suddusen afakul3-nsen ? Skanayen-ten-id s yimedyaten iwatan ?... Atna yisteqsiyen n uselmad i yinelmaden s ara iêer amek ttwalin afaris n taggara n tegzemt : – Amek i d-tettxayalem ad yili wayen ara txedmem ? – Txedmem yakan kra yettcabin ayen i awen-d-nessuter ass-a ? – D acu i awen-yuÇren ? d acu i awen-isehlen ? – Akken tettwalim, tzemrem ad txedmem anecta ? – D acu i trim ad ternum ad t-tissinem ? – D acu ara txedmem akken ad d-teskeflem timusniwin-nwen ? – Anwi uguren iÄef trim ad d-temmeslayem neÄ tugadem ad tenid-temmagrem ? 7.2.4. Asektazal yeddan d ulemmud Akken tetteddu tegzemt, aselmad ad yeddu yid-s : ad iwelleh inelmaden Äer tuccÑiwin-nsen, ad ten-idemmer Äer useggem n wayen settwaÄen d usekfel n tmusniwin-nsen. Afakul : (sfukel) argument – Amawal, Mouloud Mammeri, sb. 70.

الصفحة 22

Isektazalen yeddan d ulemmud, mmalen-d i uselmad d unelmad, s ttawil, ayen lemden ad rnun ad lemden ad t-sqedcen. Atna yisteqsiyen n uselmad i yinelmaden s ara yaweÑ Äer usektazal yeddan d ulemmud-nsen : – Iteddu leqdic akken i nemsefham ? – D acu i tuàwajem ? D acu i wen-ixussen akken ad d-tafem tifrat ? – Yella yakan kra n leqdic i txedmem am wa ? – D acu-t wugur-nwen ? – Anda i tzemrem ad d-tafem isallen ? – D wanwa i tzemrem ad tqedcem ? – D acu-tt turda-nwen ? – Anta tarrayt ara tÑefrem ? 7.2.5. Asektazal n taggara Úer taggara n tegzemt, uqbel ad yezger Äer tezmert neÄ Äer tegzemt-nniÑen, ad yessuddes uselmad asektazal n taggara n tegzemt tamezwarut : ad d-farsen yinelmaden kra n uÑris asfuklan. Asektazal n taggara d yiwen n urmud kan ara dyemmlen tasemlilt n tmusniwin-nsen d useqdec-nsent i d-lemden deg uzrar n ulemmud-nsen. D tasemlilt-a ara d-yesseknen ma wwÑen yinelmaden Äer yiswan neÄ Äer tezmert n tegzemt. Deg usektazal n taggara ara nefk tazmilt i yinelmaden akked tamawin iwatan ilmend n têewwar4-nsen. 7.2.6. Asektazalman Tifrect n usektazalman n yirmad, ad tt-id-yessewjed uselmad s tikkin n yinelmaden, ad d-tawi iwellihen ilmend n tsekka n yal aÑris d yiferdisen n tutlayt i as-iwulmen, yes-s ad yessektazel uselmad timusniwin-nsen d useqdec-nsent. Tiêewwar : (taêwert, êwer) capacités.

الصفحة 23

Tifrect n uktazalman n usenfar yebnan ɣef tullizt Iwellihen n usektazal Ih Ala • Tullizt 1. WwiÄ-d tulliztt yelhan. 2. UriÄ-d : – tagnit n tazwara – aferdis n urway (takerrust) – tigawin – tagnit n taggara 3. ÖefreÄ taÄessa n tullizt akken iwata. 4. Iban umaru 5. Iban umallas (d awadem, d inigi, d aberrani) 6. FkiÄ azwel ilaqen. • Tutlayt 7. SqedceÄ timeêra iwatan tamacahut. 8. ÖefreÄ ilugan n usmekti akken ur d-ttalseÄ i kra. 9. SqedceÄ inemlen n wadeg. 10. SqedceÄ inemlen n wakud. 11. SqedceÄ irbiben d yisemmaden n yisem i uglam. 12. SqedceÄ amatar udmawan ilaqen i usemmad amezwaru. 13. SqedceÄ akken ilaq anda ilaq asigez. • Udem n ufaris 14. Tettwafham tira-inu. 15. áÜiÄ tama i yal taseddart. 16. áÜiÄ ajerrid gar tseddart d tayeÑ. 17. UriÄ asekkil ameqqran anda iwata.

هل في الملف مشكلة؟ أخبرنا
نوع المشكلة

صاحب هذا الملف؟ اطلب حذفه أو تعديله

قرّب بإصبعين أو بالنقر مرتين · اسحب للصفحة التالية